Trước khi sự phát triển về phần cứng và động cơ game tạo ra đồ họa chân thực đến mức đáng kinh ngạc, thể loại game kinh dị sinh tồn chủ yếu dựa vào không khí của trò chơi để tạo nên ấn tượng cho người chơi. Sự phổ biến của thể loại này trong thế hệ thứ 5 của máy chơi game PlayStation chủ yếu được chia thành hai thương hiệu, với Silent Hill của Konami tạo nên không khí và cảm giác sợ hãi, trong khi Resident Evil của Capcom dựa vào lối chơi hành động và phong cách phim kinh dị hạng B.
Silent Hill vẫn tiếp tục đặt nặng vào yếu tố tâm lý kinh dị và căng thẳng thần kinh hơn là những pha gây sốc hoặc jump-scare đơn thuần. Tuy nhiên, các phiên bản sau này gần như không thể so sánh được với cảm giác sợ hãi mà trò chơi đầu tiên trên PlayStation 1 mang lại.
Trong không khí u ám của lớp sương mù dày đặc, tiếng ồn khó chịu từ chiếc radio bỏ túi cảnh báo Henry về sự hiện diện của những nguy hiểm và cốt truyện kỳ lạ, Silent Hill có thể được coi là một tác phẩm xuất sắc trong việc tạo dựng bối cảnh và không khí, lấy cảm hứng từ Twin Peaks và The Outer Limits.
Cố tình làm người chơi mất phương hướng để tạo cảm giác khó chịu
Dù phần lớn các trò chơi trong loạt Silent Hill đều cố tình làm mờ ranh giới giữa thực tế và hư ảo, đoạn mở đầu của phiên bản đầu tiên thực sự xuất sắc trong việc làm đảo lộn và biến tấu hiện thực. Người chơi bắt đầu trò chơi trong một cơn ác mộng thực sự (hoặc ít nhất là những gì trò chơi khiến họ tin như vậy), đột nhiên tỉnh dậy trong một nhà hàng tại thị trấn Silent Hill bí ẩn vào thời điểm gần chạm tới cái chết. Từ đây, trò chơi bắt đầu dẫn người chơi đi sâu hơn vào sự ma mị, sử dụng các góc chuyển đổi camera và sương mù dày đặc để biến việc di chuyển thành một thách thức.
Harry nhận được bản đồ chỉ sau vài giây kể từ khi người chơi bắt đầu điều khiển nhân vật chính, tuy nhiên điều này không làm giảm đi cảm giác lo lắng trong hành trình tìm lại con gái của anh. Gần như tất cả các góc phố đều kết thúc bằng một bức tường đá bí ẩn, chặn lối vào các tuyến đường chính, buộc nhân vật chính phải thường xuyên quay lại và cố gắng tìm hướng đi khác trong điều kiện camera chuyển động khó khăn và thời tiết che khuất tầm nhìn.
Trong phần game mở đầu này, việc phải đối mặt với nhiều kẻ thù lạ lùng làm tăng thêm sự căng thẳng, làm cho việc đến được khu vực chính đầu tiên - trường học, trở thành một nhiệm vụ khó khăn.
Bầu không khí của Silent Hill che giấu những hạn chế kĩ thuật trên PS1
Thế hệ console thứ 5 đại diện cho một sự thay đổi đáng kể trong ngành công nghiệp game, khi các nhà phát triển bắt đầu hiểu rõ việc xây dựng thế giới và nhân vật 3D, đồng thời áp dụng những kỹ thuật điện ảnh để thay đổi cách kể chuyện. Trong khi một số seri quyết định chuyển sang không gian 3D hoàn toàn, số khác (như Zelda và Mario) cố gắng đạt được sự xuất sắc ngay từ lần xuất hiện đầu tiên, thiết lập những tiền lệ để hầu hết các trò chơi cùng thời điểm sẽ tuân theo.
Sự tồn tại của PlayStation như một nền tảng ban đầu cho thể loại kinh dị sinh tồn chủ yếu nhờ vào hai thương hiệu Resident Evil và Silent Hill, với trò chơi đầu tiên của hai seri đã mang đến tất cả những gì mà thế hệ đó có thể làm được. Sau 25 năm kể từ khi phát hành, Silent Hill vẫn giữ được sức mạnh để gợi lên cảm giác sợ hãi và khó chịu nhờ vào sự kết hợp tuyệt vời giữa thiết kế âm thanh và môi trường, tạo ra một trong những bối cảnh khó chịu và hấp dẫn nhất trong thế giới game.
Mỗi bước di chuyển trong Silent Hill khiến người chơi cảm thấy như đang đặt cược vào sự tỉnh táo của bản thân, và việc đi từ căn phòng này sang căn phòng khác cũng có thể là một thử thách đối với sự quyết tâm của người chơi. Phiên bản làm lại của Silent Hill 2 ra mắt trong năm nay không chỉ đáng chú ý về nguồn gốc, mà nó còn kế thừa cái bóng của phiên bản game đầu tiên và không khí đã tạo nên thương hiệu này.